Σκιές χορός και νόημα

41 Μέρες Θέατρο Κωφών Ελλάδος

Το Θέατρο Κωφών Ελλάδος παρουσιάζει την παράσταση «41 μέρες» στο θέατρο του (Σαχτούρη 8-10, Ψυρρή- Πλ. Κουμουνδούρου) από  17 Φεβρουαρίου ως 1 Απριλίου, κάθε Παρασκευή, Σάββατο και Κυριακή στις 21:15. Η παράσταση παίζεται στην νοηματική γλώσσα με ταυτόχρονη απόδοση στην ομιλούμενη από ακούοντες ηθοποιούς.

ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ

Σκηνοθεσία | Δραματουργική επεξεργασία: Βασίλης Βηλαράς, Γεωργία Χαικάλη

Διερμηνεία | Διδασκαλία νοηματικής γλώσσας | Χρονισμός: Σοφία Ρομπόλη

Πρωτότυπη Μουσική: Κωνσταντίνος Β

Φωτισμοί: Nicolas Bound

Παίζουν: Ηλίας Καραμιχάλης, Πάνος Κατσής, Σταύρος Λένα, Μάρθα Μπάμπη, Ευανθία Πλαχούρα

Ακούγονται: Αθανασία Αγοράκη, Βασίλης Βηλαράς, Παντελής Φλατσούσης, Γεωργία Χαικάλη

τηλέφωνο κρατήσεων (μόνο sms) 6985765550

τηλέφωνο επικοινωνίας (Σοφία Ρομπόλη) 6945390799

Τιμή εισιτηρίου:  12 ευρώ κανονικό, 8 ευρώ φοιτητικό

Διάρκεια: 70 λεπτά

Η ΠΑΡΑΣΤΑΣΗ

Βασισμένη στο αυτοβιογραφικό βιβλίο-μαρτυρία "Μπουμπουλίνας 18" της Κίττυ Αρσένη, η παράσταση μιλά για τις συνθήκες κράτησης των αντιφρονούντων την περίοδο της Χούντας. Βασανιστήρια και εξαντλητικές ανακρίσεις ήταν οι καθημερινότητα όσων πέρασαν από τα γραφεία της Υποδιεύθυνσης Γενικής Ασφάλειας Αθηνών στην οδό Μπουμπουλίνας. Κρατούμενοι, βασανιστές, ανακριτές όλοι πάλευαν για το ίδιο πράγμα από διαφορετική σκοπιά. Και όλοι νόμιζαν ότι είχαν δίκιο.

Η παράσταση παίζεται στην νοηματική γλώσσα με ταυτόχρονη απόδοση στην ομιλούμενη από ακούοντες ηθοποιούς.

"Η πρώτη, λέξη με νόημα", του Βασίλη Αλεξάκη

Το νέο μυθιστόρημα του Βασίλη Αλεξάκη παρουσιάζεται την Τρίτη στο Γαλλικό Ινστιτούτο

Αθήνα

Είναι άραγε η νοηματική η πρώτη γλώσσα στην οποία μίλησε ο άνθρωπος; Είναι ένας από τους προβληματισμούς που θέτει το καινούργιο μυθιστόρημα του Βασίλη Αλεξάκη Η πρώτη λέξη (Εξάντας, 2011). Ο Μιλτιάδης, ένας καθηγητής συγκριτικής γραμματολογίας, πεθαίνει και η αδελφή του δίνει την υπόσχεση, την ημέρα της ταφής του, να βρει την απάντηση στο ερώτημα που τον βασάνιζε: Ποια ήταν η πρώτη λέξη που ξεστόμισε ποτέ ο άνθρωπος;

Κάποια στιγμή η ηρωίδα αναζητώντας μια νεαρή κωφή Γαλλίδα, την Όντρεϊ, βρίσκεται σε μια εκκλησία όπου χορωδία κωφών ψάλλει στη νοηματική γλώσσα: «Είδα δηλαδή τους νεαρούς αυτούς να λένε στη νοηματική γλώσσα τους στίχους ενός ψαλμού κατά τρόπο απόλυτα ρυθμικό, να τραγουδάνε με τα χέρια τους. Οι κινήσεις τους ήταν πιο αιθέριες από αυτές που έκαναν η Όντρεϊ και ο Ζαν-Κριστόφ όταν συζητούσαν, πιο απαλές, πιο μελωδικές θα μπορούσα να πω. Ζωήρευαν όταν ανέβαινε η ένταση της μουσικής και μετά καταλάγιαζαν σιγά-σιγά μαζί της».

Άκουσε πραγματικά μια βουβή χορωδία να ψάλλει σε εκκλησία του Παρισιού ο Βασίλης Αλεξάκης και ενσωμάτωσε το περιστατικό στο βιβλίο του – δεν θα του γλίτωνε άλλωστε ένα τέτοιο επεισόδιο αυτού του μανιώδη καταγραφέα της ζωής. Στις δεκάδες τσέπες του δερμάτινου γιλέκου του, κρύβονται χαρτί και μολύβια για να σημειώνει ό,τι από τα καθημερινά τον εντυπωσιάζει.

Την εμπειρία της βουβής χορωδίας θα βιώσουν και όσοι παρευρεθούν την Τρίτη 12 Απριλίου, στις 7.30 μ.μ. στο Αμφιθέατρο του Γαλλικού Ινστιτούτου Αθηνών (Σίνα 31), στην παρουσίαση της ελληνικής έκδοσης της Πρώτης λέξης. Τέσσερις ηθοποιοί του Θεάτρου Κωφών Ελλάδος, ο Απόστολος Γιαννόπουλος, ο Σταύρος Λένα, η Ευανθία Πλαχούρα και ο Ηλίας Καραμιχάλης, θα ερμηνεύσουν στη νοηματική το «Ηθοποιός σημαίνει φως» του Χατζιδάκι. Η διδασκαλία είναι της Σοφίας Ρομπόλη και η σκηνοθεσία της Βάσως Τσουπάκη και του Νικήτα Αναστόπουλου.


«Ο Βασίλης Αλεξάκης είχε έρθει πέρυσι σε παράστασή μας και μας μίλησε για αυτή τη χορωδία στο Παρίσι που έψαλλε στη νοηματική. Εφέτος μας πρότεινε να συμμετάσχουμε στην παρουσίαση του βιβλίου του με ένα παρόμοιο δρώμενο», είπε στο «Βήμα» η Σοφία Ρομπόλη, διερμηνέας της ελληνικής νοηματικής γλώσσας και υπεύθυνη επικοινωνίας του Θεάτρου: «Οι κωφοί μπορούν να εκτελέσουν μουσική και τραγούδι, αν τους δείξεις τον ρυθμό. Είναι δύσκολο και χρειάζεται προσπάθεια, αλλά γίνεται. Για μας ήταν μια ευκαιρία να μεταφέρουμε αυτό που μας καίει, διότι τα λόγια του τραγουδιού μάς εκφράζουν, ηθοποιός είναι “καημός πολύ πικρός και στεναγμός πολύ μικρός”, για όλους σήμερα, στην εποχή μας, με την οικονομική κρίση, αλλά για τους ηθοποιούς του Θεάτρου Κωφών περισσότερο, οι οποίοι, βάσει ενός μεταξικού νόμου, δεν έχουν καν το δικαίωμα να δώσουν εξετάσεις σε δραματικές σχολές. Επομένως αύριο θα ερμηνεύσουμε την αλήθεια μας».

Το Θέατρο Κωφών δημιουργήθηκε το 1983 χάρη στις προσπάθειες του ηθοποιού και θεατρικού συγγραφέα Στρατή Καρρά και της Νέλλης Καρρά, η οποία είναι ως σήμερα η καλλιτεχνική διευθύντρια και σκηνοθέτρια του Θεάτρου. Οι εφετινές τους παραστάσεις, στο θέατρό τους στην Πλατεία Κουμουνδούρου, τελείωσαν την περασμένη εβδομάδα. Ετοιμάζονται τώρα για την παράσταση που θα ανεβάσουν από τον επόμενο Σεπτέμβριο, μια ελεγεία στον έρωτα.
«Παλαιοντολόγοι και νευροβιολόγοι συντείνουν στην άποψη ότι πιθανότατα η νοηματική ήταν η πρώτη γλώσσα που χρησιμοποίησε ο άνθρωπος», λέει ο Αλεξάκης, ο οποίος, ερευνώντας, για τους σκοπούς του μυθιστορήματος, ζητήματα που αφορούν τη γλώσσα είχε ενδιαφέρουσες συνομιλίες με επιστήμονες διαφόρων ειδικοτήτων στη Γαλλία και στην Ελλάδα.

Στην παρουσίαση θα συμμετέχουν, παρέα με τον συγγραφέα, ο δημοσιογράφος και πανεπιστημιακός Νίκος Μπακουνάκης, οι ηθοποιοί Αριάν Λαμπέντ και Μαρία Πρωτόπαππα και ο συγγραφέας και μελετητής του θεάτρου Πάρις Τακόπουλος.

[tovima.gr]

******************************

Δείτε επίσης...

Φωτογραφίες από την παρουσίαση του Θ.Κ.Ε. στο Γαλλικό Ινστιτούτο

Τα Σαββατόβραδα με νόημα μας αποχαιρέτησαν...

Η αντιρατσιστική πρόταση “Σαββατόβραδα με νόημα” του Θεάτρου Κωφών Ελλάδος (ΘΚΕ), αφού ξεδιπλώθηκε επί δυόμισι περίπου μήνες με παρουσιάσεις βραβευμένων ταινιών αντιρατσιστικού περιεχομένου και μεταμεσονύχτιες (μέχρι πρωίας) συζητήσεις, ολοκληρώθηκε το Σάββατο 2 Απριλίου αφήνοντας ανάμεικτα συναισθήματα ικανοποίησης και αναμονής στους ανθρώπους που κατέκλυσαν τον ατμοσφαιρικό χώρο του ΘΚΕ.

Το στίγμα της ικανοποίησης αποδίδει περιεκτικά ο ειδικός σύμβουλος του ΘΚΕ σκηνοθέτης Αντώνης Ρέλλας: “Κάθε Σαββατόβραδο εδώ και μερικές εβδομάδες παρακολουθήσαμε τις πλέον αψεγάδιαστες αντιρατσιστικές ταινίες. Το ξημέρωμα της κάθε Κυριακής μας έβρισκε να συζητάμε για όψεις του ρατσισμού που ακόμα και οι πλέον αντιρατσιστές από μας δεν είχαμε συνειδητοποιήσει. Οι κωφοί οικοδεσπότες αλλά και πολλοί άλλοι άνθρωποι με αναπηρία που τίμησαν το ΘΚΕ με την παρουσία τους συναντήθηκαν με τον ρατσισμό που βιώνουν οι μετανάστες, οι μειονότητες, οι κάθε είδους διαφορετικοί και στοχοποιούμενοι . Συνέβη και το συμπληρωματικό αντίθετο, οι κάθε είδους διαφορετικοί και στοχοποιούμενοι, συναντήθηκαν με τον ρατσισμό που βιώνουν οι κωφοί και οι άλλοι άνθρωποι με αναπηρία. Ολοι συνειδητοποιήσαμε ότι τα συστατικά του ρατσισμού είναι κοινά και ότι πρέπει να υπάρχει ενιαίο μέτωπο αντιμετώπισης. Συνειδητοποιήσαμε αυτό που είχαμε βάλει κατά νου ως στόχο όταν ξεκινήσαμε. Ολη αυτή η διαδικασία της συνειδητοποίησης, ορίζει την αρχή και το τέλος της ικανοποίησης που με το πέρας των Σαββατόβραδων νιώθουμε...”

Σε ότι αφορά το συναίσθημα αναμονής, το μοιράστηκαν μαζί μας όλοι όσοι βρέθηκαν στις 2 Απριλίου στην αυλαία της σειράς (προβλήθηκαν οι ταινίες “Εγώ για μένα” του Τζώρτζη Γρηγοράκη, “Ισμαήλ” του Γιώργου Ζαφείρη και “Ενας λαμπερός ήλιος” του Βασίλη Λουλέ). Είχε να κάνει με την επικείμενη ικανοποίηση του αιτήματος θεσμοποίησης των σαββατόβραδων που είναι άμεσα συνδεδεμένη με καθεαυτή την οικονομική επιβίωση του ΘΚΕ που σήμερα απειλείται. Η πολιτεία έχει επ’ αυτού τον λόγο – είτε δια του υπουργείου πολιτισμού, είτε δια της δημοτικής αρχής της Αθήνας – το βέβαιον είναι ότι ο αντιρατσιστικός λόγος και μήνυμα που στάλθηκε επί δυόμισι μήνες από το θεατράκι της Σαχτούρη 8 – 10, αξίζει πολύ περισσότερο από λίγες χιλιάδες ευρώ.

Πιθανότατα για να εκτονωθεί έστω πρόσκαιρα το συναίσθημα αναμονής , το ερχόμενο Σάββατο 9 Απριλίου θα πραγματοποιηθεί ένα πρόσθετο “Σαββατόβραδο με νόημα” όπου θα επαναπροβληθεί η βραβευμένη ταινία “SeewhatIamsaying” της HilaryScarl. Ο τυπικός λόγος για την επαναπροβολή είναι ότι το “αδιαχώρητο” του κάθε Σαββάτου στην περίπτωση της συγκεκριμένης ταινίας ήταν οριακό, περίπου διακόσιοι άνθρωποι υποχρεώθηκαν να αποχωρήσουν ελλείψει θέσεων. Ο ουσιαστικός λόγος έχει να κάνει με το ότι – υιοθετούμε φράση της κορυφαίας κύπριας χορογράφου Ελενας Χριστοδουλίδου που τίμησε τις προβολές στις 2 Απριλίου – “δεν είναι εύκολο να αποχωριστείς, έστω προσωρινά, αυτό που συνειδητά αγάπησες”...

[enet.gr]

φωτογραφίες

*************************************************************

ΥΓ. Θ.Κ.Ε., ευχαριστούμε ...νιώσαμε σαν στο σπίτι μας!

«Τα Σαββατόβραδα με νόημα πρέπει να γίνουν θεσμός»

“Νιώθω βέβαιος ότι γεννήθηκε ένας νέος θεσμός” δηλώνει σε συνέντευξη που μας παραχωρεί ο σκηνοθέτης Αντώνης Ρέλλας, ειδικός συνεργάτης του Θεάτρου Κωφών Ελλάδος και υπεύθυνος για την σειρά από “Σαββατόβραδα με νόημα” που θα φιλοξενούνται μέχρι το Σάββατο 2 Απριλίου στον φιλόξενο χώρο του Θεάτρου (Σαχτούρη 8 -10).

Στην συνέντευξή του ο Α. Ρέλλας προαναγγέλλει “σειρά ενεργειών μετά τις 2 Απριλίου ώστε να εξελιχτεί η φετινή πρωτοποριακή παρέμβαση του Θεάτρου Κωφών Ελλάδος σε μόνιμο θεσμό” .

ΕΡΩΤΗΣΗ: ToΘέατρο Κωφών Ελλάδος επί τρεις σχεδόν δεκαετίες έχει ως αποκλειστικό αντικείμενο το “ανέβασμα” παραστάσεων από μεικτά σχήματα κωφών και ακουόντων ηθοποιών. Πως προέκυψε άξαφνα το φετινό “άνοιγμα” σε προβολές ταινιών με θεματολογίες που αφορούν ευρύτερα τον ρατσισμό και τον στιγματισμό;

ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Περίπου συμπτωματικά όπως όλα τα καινούρια πράγματα στην ζωή. Το Θέατρο Κωφών χρηματοδοτείται από το περίσσευμα αγάπης των συντελεστών του, τα έξοδα και τα χρέη τρέχουν. Απευθύνθηκαν λοιπόν στις αρχές του χρόνου οι άνθρωποι του Θεάτρου στο υπουργείο πολιτισμού για επιχορήγηση, δεν τους δόθηκε. Η οικονομική δυσπραγία γεννά χώρο για συζήτηση, η συζήτηση γεννά χώρο για σκέψη, η σκέψη πάντα εξελίσσεται και εμβαθύνει. Με αφορμή τον φράκτη που το Θέατρο Κωφών ένιωσε να ορθώνεται μπροστά του, η σκέψη έτρεξε στους φράκτες που ορθώνονται τους τελευταίους μήνες στους μετανάστες, αυτό ήταν. Τα Σαββατόβραδα με νόημα ήταν το αποτέλεσμα της ανάγκης να διατυπώσουμε ενιαίο λόγο για τους φράκτες του αποκλεισμού στο σύνολό τους.

ΕΡΩΤΗΣΗ: Πόσο εύκολη ή δύσκολη απεδείχθη η μετεξέλιξη της ιδέας σε πράξη;

ΑΠΑΝΤΗΣΗ : Το βασικό πρόβλημα ήταν το οικονομικό. Το δικαίωμα προβολής των αντιρατσιστικών ταινιών ή ντοκιμαντέρ που θα επιλέγαμε συνεπάγεται κόστος, δεν ξέραμε ποιό μπορεί να ναι αυτό και αν θα μπορούσαμε να ανταποκριθούμε. Οταν μεταφέραμε την πρότασή μας στους δημιουργούς, η ανταπόκρισή τους ήταν πλήρης, ούτε καν τέθηκε προς συζήτηση θέμα οικονομικής αμοιβής. Η προθυμία και συμπόρευσή τους, ήταν για μας η βέβαιη απόδειξη ότι αξίζει τον κόπο. Απεδείχθη για μιά ακόμη φορά σε τούτη την ζωή, ότι αυτό που στην σκέψη είναι αντιληπτό σαν πρόβλημα στην πράξη μπορεί να είναι το έναυσμα για την λύση. Αρκεί να τολμάμε ...

ΕΡΩΤΗΣΗ: Από το Σάββατο 12 Φεβρουαρίου τα “Σαββατόβραδα με νόημα” έχουν ξεκινήσει την πορεία τους. Η πρώτη αποτίμηση;

ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Το πρώτο Σάββατο το θέατρο ήταν κατάμεστο, βάσει των κρατήσεων που έχουν γίνει περιμένουμε να συμβεί το ίδιο μέχρι και τις 2 Απριλίου. Προσωπικά νιώθω βέβαιος ότι γεννήθηκε ένας θεσμός που θα ζήσει για πολλά χρόνια. Αναμένω να αγκαλιαστεί από το αναπηρικό κίνημα στο οποίο έχουμε απευθύνει κάλεσμα, αλλά και από όλα τα λεγόμενα αντιρατσιστικά κινήματα. Διότι πέρα και πάνω από όλα τα Σαββατόβραδα με νόημα είναι μιά πρόταση αντιρατσιστικής στρατηγικής. Δηλώνουν με έμφαση και ένταση ότι οι ρίζες του ρατσισμού – είτε αυτός στοχοποιεί τον ανάπηρο είτε τον μετανάστη είτε οποιαδήποτε άλλη κοινωνική ομάδα – είναι ενιαίες, άρα ενιαία πρέπει να είναι και η αντιμετώπισή του.

ΕΡΩΤΗΣΗ: Στρατηγική σημαίνει υιοθέτηση μεσοπρόθεσμων στόχων. Υπάρχουν τέτοιοι; Εχουν δουλευτεί;

ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Βεβαίως. Προηγείται βέβαια το στάδιο της πρώτης αποτίμησης που θα γίνει μετά τις 2 Απριλίου. Κατόπιν, έχουμε σαν στόχο την πιό ενεργό συμμετοχή και στήριξη των αντιρατσιστικών κινημάτων. Ηδη μελετάμε τους καλύτερους όρους και τρόπους για την οργάνωση μεγάλης εκστρατείας που θα μυήσει όλους τους αντιρατσιστικά σκεπτόμενους στα θέματα αναπηρίας. Ο χώρος της αναπηρίας παραμένει ακόμα ... άγνωστη χώρα για τα περισσότερα αντιρατσιστικά κινήματα, παρότι η ατζέντα διεκδικήσεων των αναπήρων είναι αξιακά αμιγώς αντιρατσιστική. Το σχήμα είναι κοινωνικά οξύμωρο και θέλουμε να κάνουμε την αρχή ώστε να αποκαταστήσουμε την ισορροπία του ...

ΕΡΩΤΗΣΗ: Μας διατυπώσατε τον στόχο ολίγον θεωρητικά. Στην πράξη;

ΑΠΑΝΤΗΣΗ : Στην πράξη τα πράγματα εξελίσσονται βήμα βήμα. Εχουμε σχεδιάσει σειρά ενεργειών ώστε να εξελιχθεί η φετινή πρωτοποριακή παρέμβαση του Θεάτρου Κωφών Ελλάδος σε μόνιμο θεσμό. Το πρώτο βήμα μας είναι συνάντηση που έχουμε ήδη αιτηθεί στον δήμαρχο Αθηναίων και αναμένουμε να οριστεί. Στην συνάντηση θα αξιώσουμε και είμαστε βέβαιοι ότι θα το επιτύχουμε, να δοθεί οριστική λύση στο στεγαστικό πρόβλημα που ταλαιπωρεί το Θέατρο Κωφών τα τελευταία χρόνια. Στρατηγική θεσμοποίησης χωρίς βέβαιη στέγη δε νοείται, όπως επίσης δε νοείται η μη στήριξη του δήμου της Αθήνας. Το Θέατρο Κωφών και η αντιρατσιστική του στρατηγική είναι θεσμοί Αθήνας . Αν θέλετε να το διατυπώσω διαφορετικά, είναι θεσμοί που συνάδουν με τις αρχές που έχει στην θεωρία αγκαλιάσει η σημερινή δημοτική αρχή της πόλης. Αναμένουμε, λοιπόν, την εφαρμογή της θεωρίας στην πράξη. Ο,τι πιό αυτονόητο. Γι’ αυτό και νιώθουμε βέβαιοι ότι θα προχωρήσουμε...

[enet.gr, Ελευθεροτυπία]

Σαββατόβραδα φτιαγμένα από όνειρα και ηρωικές προσπάθειες

Ταινίες μυθοπλασίας και ντοκιμαντέρ γύρω από τον ρατσισμό και την περιθωριοποίηση ευπαθών ομάδων από το Θέατρο Κωφών Ελλάδας

Της Σαντρας Bουλγαρη

«Τι θα πιείτε;» με ρωτάει ο σερβιτόρος κι αμέσως συνειδητοποιώ ότι δεν μίλησε, αλλά ότι μου εξέφρασε την ερώτησή του χρησιμοποιώντας το βλέμμα και τα χέρια του τόσο εκφραστικά, που έχω μείνει να τον κοιτάζω. «Ενα καφέ», του απαντάω κι αμέσως συνειδητοποιώ όχι τη δική του, αλλά τη δική μου αδυναμία, αφού εγώ μπορεί να μιλάω, δεν γνωρίζω, όμως, να επικοινωνώ όπως εκείνος με τα χέρια και τα μάτια. Το Σάββατο που μας πέρασε (12/2) είχα την ευκαιρία να παραστώ στην έναρξη ενός ξεχωριστού κύκλου εκδηλώσεων της Αθήνας. «Σαββατόβραδα με νόημα» ονόμασε το Θέατρο Κωφών Ελλάδας το νέο του πρόγραμμα (με την υποστήριξη του Ιδρύματος Ευγενίδου) που θα διαρκέσει έως τις 2 Απριλίου, μια σειρά προβολών επιλεγμένων ταινιών μυθοπλασίας και ντοκιμαντέρ, που έχουν ως κοινό θέμα τον ρατσισμό και την περιθωριοποίηση ανθρώπων ευπαθών κοινωνικών ομάδων. Τις προβολές, που ξεκίνησαν με την «Αληθινή Ζωή» του Πάνου Κούτρα, θα ακολουθεί πάντα συζήτηση με τον σκηνοθέτη και τους πρωταγωνιστές της ταινίας έως αργά το βράδυ.

Εφτασα από τους πρώτους, γύρω στις 8 και 10 λεπτά, με την αγωνία να βρω εύκολα και έγκαιρα τον χώρο που στεγάζει εδώ και είκοσι επτά χρόνια το Θέατρο Κωφών Ελλάδας (αλήθεια, γιατί τόσο λίγοι γνωρίζουν την ύπαρξή του;). Σε μια παλιά πολυκατοικία στην οδό Σαχτούρη 8-10 υπάρχει μια κάπως αραχνιασμένη μαρκίζα και ευτυχώς, η αφίσα των «Σαββατόβραδων με νόημα». Ηταν κλειδωμένα, φαντάζομαι λόγω ασφάλειας και επιπλέον, η αίσθηση της ερημιάς της περιοχής και του κτιρίου προκαλούν μια θλίψη. Αίσθηση που όσο προχωράει η βραδιά, αλλάζει, καθώς σταδιακά συνειδητοποιείς ότι βρίσκεσαι σ’ ένα χώρο φτιαγμένο από όνειρα, πάθος και ηρωικές προσπάθειες. Είναι αλήθεια πως όσοι δεν μιλούν τη Nοηματική αισθάνονται αρχικά παρείσακτοι, λες και δεν ανήκουν εδώ. Από μέσα μου το χαίρομαι κι ας είμαι ανάμεσα σ’ αυτούς. Σε μια χώρα σαν την Ελλάδα, που κατά κύριο λόγο περιθωριοποιεί τους «διαφορετικούς» ανθρώπους, είναι ωραίο να βλέπεις ένα μεγάλο αριθμό κωφών τόσο δεμένους μεταξύ τους, συγκεντρωμένους σ’ ένα χώρο που θυμίζει καταφύγιο και αποτελεί συγχρόνως παράδειγμα προς μίμηση για μας τους «έξω».

Για ενίσχυση

Μια ηλικιωμένη μητέρα με τον κωφό γιο της έχουν έρθει «για ενίσχυση» των εκδηλώσεων, επίσης πολλά μέλη του Θεάτρου Κωφών, οι οποίοι στάθηκαν όρθιοι λίγο πριν από την έναρξη της ταινίας στο μικρό αφιέρωμα στους Γιάννη Διαμαντή και Χρήστο Κωστόπουλο, κωφούς ηθοποιούς του ΘΚΕ που δεν ζουν πια. Κι άλλοι θεατές έχουν έρθει είτε γιατί έχουν φίλους κωφούς είτε από καθαρό ενδιαφέρον για τις εκδηλώσεις. Η μουσική που ακούγεται από τα μεγάφωνα παίζει δυνατά και είναι όμορφη, χορευτική. Πολύ αργότερα, θα συνειδητοποιήσω ότι λίγοι ήταν αυτοί που μπορούσαμε να την ακούμε.

Πάντως, η ατμόσφαιρα θύμιζε μπαράκι με τον σερβιτόρο να πηγαινοέρχεται βιαστικά ανάμεσα στα τραπεζάκια και τους καναπέδες, παίρνοντας παραγγελίες στη νοηματική ελληνική γλώσσα (με διερμηνέα για όσους δεν την γνωρίζουμε). Τι έλλειμμα κι αυτό, σκέφτομαι, να έχουμε μάθει τόσα περιττά πράγματα και να μην έχουμε διδαχθεί όλοι τη γλώσσα των κωφών. Ανάμεσα στους θαμώνες του θεάτρου και ο Πάνος Κούτρας, ο οποίος προλόγισε την «Αληθινή Ζωή» μιλώντας με συγκίνηση για τον Γιάννη Διαμαντή, έναν από τους πρωταγωνιστές της που είχε προταθεί και για βραβείο, «όμως τότε τα βραβεία ήταν “κάπως”, ελπίζω αυτό να αλλάξει μια μέρα» και για τις πρόβες που έκαναν για την ταινία στον χώρο του ΘΚΕ. Η «Αληθινή Ζωή», με πρωταγωνιστές τον Νίκο Κουρή, τη Θέμιδα Μπαζάκα, τη Μαρίνα Καλογήρου και τον κωφό Γιάννη Διαμαντή, μοιάζει η καλύτερη επιλογή για την αρχή των «Σαββατόβραδων με νόημα». Κι αυτό δεν έχει να κάνει τόσο με το περιεχόμενο της ταινίας, τη σκηνοθεσία ή τις ερμηνείες, όσο με τα αισθήματα που προκάλεσε, προβεβλημένη σε αυτόν τον χώρο. Με ελληνικούς υπότιτλους για να μπορούν να την καταλαβαίνουν οι κωφοί θεατές: «Παφλασμός κυμάτων», «φτάνουν σε οργασμό», «μια σακούλα τρίζει», «φυσάει αέρας»... Συγκλονιστικό.

Διαβάζω ότι στο πλαίσιο της ισότιμης πρόσβασης των κωφών στα έργα πολιτισμού, έχει ανατεθεί σε σχετικό επαγγελματία η δημιουργία ελληνικών υποτίτλων για όλες τις ταινίες των εκδηλώσεων. Οι ήχοι αποκτούν άλλο νόημα, η έκφραση περνάει σε μιαν άλλη, βαθύτερη, πιο ουσιαστική διάσταση και η «Αληθινή Ζωή» μοιάζει να είναι η αρχή ενός ευρύτερου έργου που όλοι οφείλουμε να γνωρίσουμε και να τιμήσουμε.

Είκοσι επτά χρόνια σημαντικής προσφοράς

Σώμα, μάτια, χέρια, πρόσωπο. Σύμβολα, κίνηση, έκφραση. Νοηματική. Μια γλώσσα ολοκληρωμένη, εντυπωσιακά άμεση, γοητευτική. Το 1983 δημιουργήθηκε το Θέατρο Κωφών Ελλάδας χάρη στις προσωπικές προσπάθειες του Στρατή και της Νέλλης Καρρά, η οποία μέχρι σήμερα προσφέρει τις υπηρεσίες της ως καλλιτεχνική διευθύντρια και σκηνοθέτις. Σκοπός του θεάτρου, η λειτουργία του ως μέσου καλλιτεχνικής έκφρασης και ανάπτυξης εκφραστικών μέσων των κωφών ατόμων, ακόμα και η παροχή δυνατότητας επικοινωνίας με το κοινωνικό σύνολο χάρη στην ισότιμη συνεργασία κωφών και ακουόντων. Στην εικοσιεπτάχρονη πορεία του, το Θέατρο Κωφών παρουσίασε με επιτυχία έργα από το ελληνικό και το παγκόσμιο δραματολόγιο, ενώ παράλληλα ασχολήθηκε με τη θεατρική εκπαίδευση κωφών παιδιών και εφήβων, τη συνεργασία με ακούοντες ηθοποιούς κ. ά.

Αν λίγοι γνωρίζαμε την ύπαρξή του, ακόμη λιγότεροι μπορούν να φανταστούν τα προβλήματα που αντιμετωπίζει ένας τόσο σημαντικός θεσμός «ο οποίος εδώ και πολύ καιρό απειλείται από οριστική διάλυση», όπως ανέφερε στην «Κ» ο Κωνσταντίνος Ρέλλας, σκηνοθέτης, πολίτης με αναπηρία και σύμβουλος εδώ και δύο χρόνια του Θεάτρου Κωφών Ελλάδας. Η ιδέα για τα «Σαββατόβραδα με νόημα» ήταν δική του, όπως εξάλλου εξήγησε ο ίδιος στο κοινό την ημέρα έναρξης των εκδηλώσεων. «Θέλαμε να κάνουμε κάτι κινηματογραφικό αυτή τη φορά όσο προετοιμαζόμαστε για το καινούργιο μας θεατρικό που, όπως ελάχιστοι θα γνωρίζουν, χρειάζεται πολύ περισσότερο χρόνο για να στηθεί απ’ όσο μια παράσταση που ανεβαίνει από “κανονικούς” ηθοποιούς. Να προβάλουμε ταινίες για ευπαθείς ομάδες έτσι ώστε να νιώσουμε ότι δεν είμαστε μόνοι».

Ο Αντώνης Ρέλλας μας αποκάλυψε ότι ενώ στο εξωτερικό, σε χώρες όπως η Αγγλία και η Γαλλία, υπάρχουν δύο ή και τρία θέατρα κωφών, «εδώ στην Ελλάδα, εφαρμόζεται ακόμη ένας εξευτελιστικός νόμος που απαγορεύει την είσοδο σε δραματικές σχολές των μη αρτιμελών ατόμων, μεταξύ των οποίων και οι κωφοί». Επιπλέον, το Θέατρο Κωφών Ελλάδας, παρά το αξιόλογο έργο του (ας σημειωθεί ότι ένας μεγάλος αριθμός εθελοντών εργάζονται γι’ αυτό), αντιμετωπίζει την αδιαφορία του κράτους και συγκεκριμένα του υπουργείου Πολιτισμού. «Τα έξοδα τρέχουν, υπάρχουν χρέη για το ενοίκιο του χώρου και τους λογαριασμούς της ΔΕΗ και από το υπουργείο μάς είπαν να ζητήσουμε βοήθεια από τον ΟΠΑΠ ή από κάποια φιλάνθρωπο κυρία...

» Στην περίπτωση των κωφών και γενικά των ατόμων με αναπηρίες, σημασία δεν έχει το έλλειμμα, η αδυναμία, αλλά το πώς το/την αντιμετωπίζει η πολιτεία. Εάν υπήρχε πρόσβαση σε όλους, θα μιλούσαμε για ισοτιμία και θα δεχόμασταν απλά ότι όλοι οι άνθρωποι είμαστε διαφορετικοί μεταξύ μας».

[kathimerini.gr]